Πώς η «Ομερτά» του Ρουσφετιού Σκοτώνει την Ελλάδα
Εις μνήμην -- η δημόσια υπηρεσία μας όπως ήταν , ένα πολιτικό σκίτσο του 1877 από τον Thomas Nast που δείχνει ένα άγαλμα του Andrew Jackson πάνω σε ένα γουρούνι να στέκεται πάνω από «απάτη», «δωροδοκία» και «λάφυρα» και να τρώει «λεηλασία».
Η διακομματική συμπαιγνία και το πώς το ρουσφέτι μετατρέπει τον πολίτη σε μαριονέτα, ανεξάρτητα από το ποιος κυβερνά.
Ρουσφέτι είναι μια λέξη που «πονάει» αρκετά στην ελληνική πραγματικότητα.
Με απλά λόγια, είναι η χαριστική παροχή ή η εξυπηρέτηση που κάνει κάποιος (συνήθως πολιτικός ή άτομο με εξουσία) σε κάποιον άλλον, με αντάλλαγμα την πολιτική υποστήριξη ή την ψήφο του.
Είναι αυτό το κλασικό «μέσον» ή «βύσμα» που χρησιμοποιείται για να παρακαμφθούν οι νόμιμες διαδικασίες — για παράδειγμα σε μια πρόσληψη στο δημόσιο, σε μια μετάθεση στον στρατό ή για να σβηστεί μια κλήση.
Η λέξη έχει τις ρίζες της στην οθωμανική περίοδο (από το τουρκικό rüşvet), όπου σήμαινε τη δωροδοκία, αλλά στην Ελλάδα κατέληξε να περιγράφει όλο το σύστημα των πελατειακών σχέσεων.
Η Ηθική Διάβρωση της Κοινωνίας
Το μεγαλύτερο έγκλημα του πολιτικού συστήματος είναι ότι επέβαλε το ρουσφέτι ως αναγκαιότητα. Ανάγκασε τον πολίτη να γίνει «πελάτης» για να βρει το δίκιο του ή για να εξασφαλίσει τα αυτονόητα. Έτσι, το σύστημα αυτοσυντηρείται: οι πολιτικοί προσφέρουν λύσεις σε προβλήματα που οι ίδιοι δημιούργησαν, ζητώντας ως αντάλλαγμα την ανοχή στη διαφθορά τους, δημιουργωντας ετσι τους συγχρονους ραγιαδες.
Ραγιας τουρκική λέξη «reaya», η οποία έχει αραβική ρίζα. Σημαίνει «ποίμνιο», «υπήκοοι» ή «λαός υπό την προστασία της εξουσίας». Σήμερα, η λέξη χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει άτομα που δέχονται την καταπίεση χωρίς να αντιστέκονται.
Κυβέρνηση και Αντιπολίτευση παίζουν ένα θέατρο σκιών. Η εκάστοτε κυβέρνηση διορίζει τους «δικούς της» και η αντιπολίτευση φωνάζει, όχι επειδή διαφωνεί με τη μέθοδο, αλλά επειδή δεν είναι οι «δικοί της» στη θέση. Όταν έρθει η ώρα της λογοδοσίας, οι εξεταστικές επιτροπές γίνονται πλυντήρια ευθυνών. Το ρουσφέτι είναι ο συνεκτικός δεσμός που τους κρατά όλους στο απυρόβλητο.
2. Το Κράτος ως Λάφυρο
Οταν το κράτος δρα σαν γκαγκστερ και όχι ως υπηρέτης του πολίτη, αλλά ως λάφυρο που μοιράζεται μετά από κάθε εκλογική αναμέτρηση. Από τις διοικήσεις των νοσοκομείων μέχρι τους οργανισμούς λιμένων, οι θέσεις δεν καλύπτονται από τους ικανούς, αλλά από τους «πιστούς». Αυτή η οριζόντια αναξιοκρατία είναι που κάνει το σύστημα να καταρρέει σε κάθε κρίση, ενώ οι υπεύθυνοι απλώς μεταθέτουν τις ευθύνες ο ένας στον άλλον.
3. Η Δικαιοσύνη υπό Πολιορκία
Το ρουσφέτι στην κορυφή της πυραμίδας —ο διορισμός της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την εκάστοτε κυβέρνηση— εξασφαλίζει ότι τα μεγάλα ψάρια δεν θα πιαστούν ποτέ στα δίχτυα. Η αίσθηση του πολίτη ότι «ο ένας καλύπτει τον άλλον» δεν είναι παρανοϊκή· είναι το αποτέλεσμα μιας σειράς υποθέσεων που μπαίνουν στο αρχείο ή παραγράφονται.
Στην πολιτική και τη διακυβέρνηση , ένα σύστημα λεηλασίας (γνωστό και ως σύστημα πατρωνίας ) είναι μια πρακτική κατά την οποία ένα πολιτικό κόμμα , μετά τη νίκη του στις εκλογές, δίνει κυβερνητικές θέσεις εργασίας στους υποστηρικτές, τους φίλους του ( νεποτισμός ) και τους συγγενείς του ( νεποτισμός ) ως ανταμοιβή για την προσπάθεια προς τη νίκη και ως κίνητρο για να συνεχίσουν να εργάζονται για το κόμμα. Έρχεται σε αντίθεση με ένα σύστημα αξιοκρατίας , όπου τα αξιώματα απονέμονται ή προάγονται με βάση ένα μέτρο αξίας , ανεξάρτητο από την πολιτική δραστηριότητα. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε ιδιαίτερα στην πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών , όπου η ομοσπονδιακή κυβέρνηση λειτουργούσε με ένα σύστημα λεηλασίας μέχρι την ψήφιση του Νόμου Pendleton το 1883, μετά από ένα κίνημα μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης . Στη συνέχεια, το σύστημα λεηλασίας αντικαταστάθηκε σε μεγάλο βαθμό από ένα μη κομματικό σύστημα βασισμένο στην αξιοκρατία σε ομοσπονδιακό επίπεδο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πολιτική πατρωνία ή την πατρωνική πολιτική , η οποία είναι η χρήση κρατικών πόρων για την ανταμοιβή ατόμων για την εκλογική τους υποστήριξη
Σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής, η διεφθαρμένη πατρωνία αναπτύχθηκε ως μέσο διατήρησης του ελέγχου επί του πληθυσμού, συγκεντρώνοντας την οικονομική και πολιτική δύναμη σε μια μικρή μειοψηφία που κατείχε προνόμια που η πλειοψηφία του πληθυσμού δεν είχε. Σε αυτό το σύστημα, ο πατρόν κατέχει εξουσία και επιρροή σε ένα λιγότερο ισχυρό άτομο, το οποίο προστατεύει παρέχοντας χάρες σε αντάλλαγμα για πίστη και αφοσίωση. Το σύστημα, με ρίζες στη Φεουδαρχία , σχεδιάστηκε για να διατηρεί ένα φθηνό, υποταγμένο εργατικό δυναμικό, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να περιορίσει το κόστος παραγωγής και να επιτρέψει στον πλούτο και τα προνόμιά του να μονοπωλούνται από μια μικρή ελίτ. Πολύ μετά την κατάργηση της δουλείας και άλλων μορφών δουλείας, όπως τα συστήματα encomienda και repartimiento , η πατρωνία χρησιμοποιήθηκε για τη διατήρηση άκαμπτων ταξικών δομών. Με την άνοδο της εργατικής τάξης, η παραδοσιακή πατρωνία άλλαξε τον 20ό αιώνα για να επιτρέψει κάποια συμμετοχή στις δομές εξουσίας, αλλά πολλά συστήματα εξακολουθούν να ευνοούν μια μικρή ισχυρή ελίτ, η οποία διανέμει οικονομικές και πολιτικές χάρες σε αντάλλαγμα για οφέλη στις κατώτερες τάξεις.
Από την "Ομερτά" στην Αξιοκρατία – Υπάρχει Διέξοδος;
Το ερώτημα δεν είναι αν θα αλλάξουν τα κόμματα –η ιστορία απέδειξε ότι το DNA τους είναι προγραμματισμένο για την αυτοσυντήρηση. Το ερώτημα είναι αν εμείς, ως κοινωνία, θα συνεχίσουμε να δεχόμαστε το ρουσφέτι ως «αναγκαίο κακό». Η λύση δεν θα έρθει από αυτούς που ωφελούνται από το σκοτάδι, αλλά από τη θεσμική επιβολή του φωτός:
Πλήρης Αποκομματικοποίηση της Διοίκησης: Επιλογή ηγεσιών σε Δικαιοσύνη, Υγεία και Σώματα Ασφαλείας από ανεξάρτητα σώματα, χωρίς καμία κυβερνητική παρέμβαση.
Ψηφιακή Διαφάνεια Παντού: Κάθε ευρώ, κάθε πρόσληψη και κάθε ανάθεση να είναι προσβάσιμη σε πραγματικό χρόνο από τον πολίτη.
Πραγματική Τιμωρία: Κατάργηση των νόμων περί ευθύνης υπουργών και των ειδικών παραγραφών που μετατρέπουν τη Βουλή σε δικαστήριο συναδέλφων.
Όσο επιτρέπουμε στο «καρτέλ της εξουσίας» να ορίζει την τύχη μας με ανταλλάγματα, η Ελλάδα θα παραμένει μια χώρα-σκιά της Ευρώπης. Η αξιοκρατία δεν χαρίζεται από κανένα κόμμα· επιβάλλεται από πολίτες που αρνούνται να γίνουν πελάτες. Το 2026 πλησιάζει και το δίλημμα είναι πλέον υπαρξιακό: Ή τελειώνουμε με το ρουσφέτι, ή το ρουσφέτι θα τελειώσει την Ελλάδα.
Στην Αμερικη το ρουσφετι το λενε "Συστημα λάφυρων"γνωστό και ως Σύστημα Χορηγίας — ήταν διαδεδομένο στην πολιτική σκηνή του 19ου αιώνα και ήταν μια διαδικασία όπου οι επικεφαλής των πολιτικών κομμάτων αντάμειβαν τους πιστούς υποστηρικτές τους με κυβερνητικές θέσεις εργασίας, θέσεις και συμβόλαια. Αυτό συχνά οδηγούσε σε πολιτική αστάθεια και σε αρκετά γνωστά περιστατικά διαφθοράς
Αυτό το πολιτικό καρτούν του 1887 απεικονίζει τον Πρόεδρο Γκρόβερ Κλίβελαντ να αφαιρεί ένα νεκρό δέντρο με την ένδειξη «Σύστημα Λάφυρων», ενώ ο Τζορτζ Γουίλιαμ Κέρτις παρακολουθεί. Πηγή εικόνας: Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο .
