Το γλυκό πουλί της εξουσίας

 

Στη διεθνή και εγχώρια πολιτική ορολογία, ο όρος «περιστέρια» (doves) χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει πολιτικούς, διπλωμάτες ή ηγέτες που ακολουθούν φιλειρηνική και μετριοπαθή πολιτική, σε αντίθεση με τα «γεράκια» (hawks) που θεωρούνται πιο σκληροπυρηνικοί ή φιλοπόλεμοι.

Στην Ελλάδα το περιστέρι δεν είναι απλώς πουλί.
Είναι πολιτικός συνεργάτης.

Άλλοι το κρατούσαν για την ειρήνη, άλλοι για την εικόνα, κι ο Γιώργος Καρατζαφέρης το είχε σχεδόν για συμπαρουσιαστή.
Έβλεπες το περιστέρι στον ώμο και δεν ήξερες αν ξεκινά πολιτική ομιλία ή casting για βιβλική ταινία.

Γενικά ο Έλληνας πολιτικός λατρεύει τα σύμβολα:
σημαίες, ζεϊμπέκικα, αγκαλιές με γιαγιάδες και φυσικά περιστέρια.
Γιατί άμα αφήσεις ένα περιστέρι να πετάξει την κατάλληλη στιγμή, μπορεί για λίγα δευτερόλεπτα να ξεχάσει ο κόσμος ότι δεν πετάει ούτε ο μισθός ούτε η σύνταξη.

Και το πιο άδικο είναι για τα ίδια τα περιστέρια.
Ξεκίνησαν ως σύμβολα ειρήνης και κατάντησαν να συμμετέχουν άθελά τους στην ελληνική πολιτική σκηνή.
Αν μπορούσαν να μιλήσουν, μάλλον θα έλεγαν:
“Άσε μας κάτω άνθρωπέ μου… εμείς για πλατεία βγήκαμε, όχι για κυβέρνηση.”»

Τα περιστέρια των πολιτικών δεν είναι σαν τα άλλα.
Τα κανονικά ψάχνουν ψίχουλα· αυτά ψάχνουν κάμερες.
Εμφανίζονται λίγο πριν τις εκλογές, κάνουν δυο κύκλους πάνω από το κεφάλι σου, αφήνουν μερικές υποσχέσεις και μετά εξαφανίζονται μέχρι την επόμενη περίοδο ζευγαρώματος… με την εξουσία.

Τα βλέπεις στις πλατείες να περπατούν περήφανα, φουσκωμένα, λες και έσωσαν τον κόσμο, ενώ στην πραγματικότητα απλώς άλλαξαν κόμμα τρεις φορές και γραβάτα πέντε.
Άμα τους πετάξεις μια θέση, μια επιδότηση ή κανένα τηλεοπτικό πάνελ, μαζεύονται αμέσως κοπάδι.

Και το εντυπωσιακό είναι ότι όλοι παραπονιούνται γι’ αυτά, αλλά πάντα κάποιος συνεχίζει να τα ταΐζει.
Γι’ αυτό έχουν αποθρασυνθεί.
Το απλό περιστέρι θα σου λερώσει το μπαλκόνι.
Το πολιτικό περιστέρι μπορεί να σου λερώσει όλη σου την ζωή.

Κι όμως, κάθε φορά που έρχονται εκλογές, τα κοιτάμε με ελπίδα:
“Ίσως αυτό να είναι διαφορετικό.”
Αλλά στο τέλος όλα κάνουν το ίδιο:
λίγο θόρυβο, πολύ φούσκωμα και στο τέλος… κάτι αφήνουν πάνω μας πριν πετάξουν.


Στην Ελλάδα το περιστέρι έχει γίνει σχεδόν πολιτικό σύμβολο.
Άλλος το αφήνει ελεύθερο για την ειρήνη, άλλος για την τηλεόραση κι άλλος γιατί έτυχε να έχει κάμερες μπροστά.

Θυμάσαι εκείνες τις εποχές που οι πολιτικοί πήγαιναν σε πλατείες, άφηναν δύο περιστέρια στον αέρα και νόμιζες ότι ξεκινούσε είτε προεκλογική καμπάνια είτε διαγωνισμός ταχυδακτυλουργών;
Το περιστέρι πετούσε… κι η οικονομία προσγειωνόταν.

Εχουμε δει πολιτικούς να κρατάνε περιστέρια με τόση τρυφερότητα, που αν έδειχναν την ίδια αγάπη και στους λογαριασμούς της ΔΕΗ, θα είχαμε γίνει Ελβετία.
Άλλοι τα άφηναν να πετάξουν για να συμβολίσουν “την ελπίδα του λαού”.
Το πρόβλημα είναι ότι συνήθως το μόνο που πετούσε τελικά ήταν οι τιμές.

Κάθε κόμμα έχει το δικό του περιστέρι:
Το δεξιό περιστέρι πετάει πειθαρχημένα και ζητά επενδύσεις.
Το αριστερό περιστέρι πετάει συλλογικά αλλά κανείς δεν ξέρει ποιος κρατά το τιμόνι.
Το κεντρώο περιστέρι πετάει και προς τις δύο κατευθύνσεις για να είναι μέσα σε όλες τις κυβερνήσεις.



Κάποτε τα περιστέρια συμβόλιζαν την ειρήνη.
Σήμερα στην Ελλάδα συμβολίζουν ότι “έρχονται εκλογές, κρύψτε τα πορτοφόλια και ανοίξτε τις τηλεοράσεις”.

«Στην Ελλάδα οι πολιτικοί αγαπούν πολύ τα περιστέρια.
Άλλοι τα αφήνουν ελεύθερα για την ειρήνη, άλλοι για το δελτίο των 8.

Από τις εποχές του Ανδρέας Παπανδρέου, που κάθε συγκέντρωση έμοιαζε με λαϊκό πανηγύρι και απελευθέρωση συμβόλων, μέχρι τις πιο τηλεοπτικές εποχές του Αλέξης Τσίπρας και του Κυριάκος Μητσοτάκης, το περιστέρι πάντα είχε θέση δίπλα στη σημαία και μπροστά στην κάμερα.

Ο Έλληνας πολιτικός βλέπει περιστέρι και σκέφτεται:
“Να μια ωραία ευκαιρία για συμβολισμό.”
Το περιστέρι βέβαια βλέπει πολιτικό και σκέφτεται:
“Κράτα μικρό καλάθι και πέτα όσο πιο γρήγορα μπορείς.”

Και κάπως έτσι, δεκαετίες τώρα, τα περιστέρια στην Ελλάδα έχουν πετάξει περισσότερο από τις υποσχέσεις.
Τουλάχιστον αυτά, όταν φεύγουν, ξέρεις ότι κάποτε θα επιστρέψουν...»

Το βιβλίο ξεκινάει με την παραίτηση του κ. Τσίπρα από πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, μετά την δραματική ήττα του στις εκλογές του 2023. Ο Αλέξης Τσίπρας ξυπνάει από έναν θόρυβο στο μπαλκόνι του λέει, και όταν βγαίνει έξω να δει τι συμβαίνει, ανακαλύπτει ότι ένα περιστέρι έχει εγκλωβιστεί εκεί και δεν μπορεί να φύγει. Ο ακόμα τότε πρόεδρος του κόμματος της ριζοσπαστικής αριστεράς, το πιάνει στα χέρια του και το αφήνει να πετάξει, το ελευθερώνει για όσους είστε στουρνάρια και δεν καταλαβαίνετε τους ιδιαίτερους συμβολισμούς του Αλέξη Τσίπρα. Επιστρέφοντας στο δωμάτιο, εξηγεί στην σύζυγό του Μπέτυ τι έχει συμβεί και της λέει: "Απίστευτο και σημαδιακό. Τώρα πια είμαι απόλυτα σίγουρος για την απόφασή μου". Και παραιτείται.

Τα περιστέρια δεν χρησιμοποιήθηκαν μόνο στην Ελλάδα.
Και στο εξωτερικό οι πολιτικοί τα αγάπησαν πολύ — κυρίως όταν υπήρχαν κάμερες κοντά.

Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ αγαπούσε τα σύμβολα δύναμης.
Ο Τζον Φ. Κένεντι είχε το χαμόγελο και τη φωτογένεια.
Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ μιλούσε για ειρήνη και αλλαγή.
Αλλά κάπου ανάμεσα σε όλους αυτούς, πάντα πεταγόταν κι ένα περιστέρι για να δείξει ότι “έρχεται μια νέα εποχή”.

Το θέμα είναι ότι το περιστέρι έχει μπλέξει άσχημα στην πολιτική.
Το αφήνουν ελεύθερο για να συμβολίσει την ειρήνη και μετά αρχίζουν οι κυρώσεις, οι φόροι και τα τηλεοπτικά πάνελ.

Και βέβαια υπάρχουν και οι άτυχες στιγμές.
Γιατί το περιστέρι είναι το μόνο πλάσμα στον κόσμο που μπορεί να καταστρέψει διπλωματική φωτογραφία μέσα σε μισό δευτερόλεπτο.
Ένας ηγέτης ανοίγει τα χέρια με ύφος “ελπίδα για την ανθρωπότητα”…
και το περιστέρι αποφασίζει εκείνη ακριβώς τη στιγμή να του αφήσει αναμνηστικό στο σακάκι.

Ίσως τελικά τα περιστέρια να είναι οι μόνοι που βλέπουν τους πολιτικούς από ψηλά και λένε:
“Καλά… ούτε εμείς δεν πετάμε τόσο όσο οι υποσχέσεις τους.”»

«Τα περιστέρια πέταξαν. Τα κάγκελα έμειναν.»

"Bird on the Wire
Σαν πουλί στο σύρμα
Σαν μεθυσμένος σε μεταμεσονύκτια χορωδία
Προσπάθησα με τον τρόπο μου να είμαι ελεύθερος"